คุณมีไหม? เว็บนอกเตือน 7 รูปภาพ "ไม่ควรเซฟในมือถือ" เสี่ยงเงินหาย-ถูกสวมรอย!

7 รูปไม่ควรเก็บไว้ในมือถือ เสี่ยงข้อมูลหลุด เงินหาย และถูกสวมรอย

หลายคนมีนิสัยถ่ายทุกอย่างเก็บไว้ในโทรศัพท์ ทั้งเอกสารสำคัญ บัตรธนาคาร รหัสผ่าน หรือภาพหน้าจอที่คิดว่า “เดี๋ยวค่อยกลับมาดู” แต่เมื่อสะสมไปเรื่อยๆ โทรศัพท์เครื่องเดียวอาจกลายเป็นแหล่งรวมข้อมูลสำคัญของเราโดยไม่รู้ตัว

หากมือถือสูญหาย ถูกขโมย บัญชีคลาวด์ถูกเข้าถึง หรือมีผู้อื่นปลดล็อกเครื่องได้ ภาพบางประเภทอาจถูกนำไปใช้สวมรอย หลอกลวง หรือเข้าถึงบัญชีสำคัญต่างๆ ได้ง่ายขึ้น ดังนั้นควรลองเปิดแกลเลอรีเช็กดูว่า มีภาพประเภทต่อไปนี้หลงเหลืออยู่หรือไม่

1. รูปบัตรประชาชน

บัตรประชาชนเป็นเอกสารที่มีข้อมูลระบุตัวตนสำคัญ ทั้งชื่อ-นามสกุล เลขประจำตัวประชาชน วันเกิด ที่อยู่ และข้อมูลอื่นๆ ที่สามารถนำไปประกอบการยืนยันตัวตนได้

หลายคนถ่ายภาพหน้าบัตรและหลังบัตรเก็บไว้ในโทรศัพท์เพื่อความสะดวก แต่หากภาพเหล่านี้หลุดไปอยู่ในมือมิจฉาชีพ ก็อาจถูกนำไปประกอบการสวมรอย สมัครบริการบางประเภท หรือใช้สร้างความน่าเชื่อถือในการหลอกบุคคลอื่นได้

หากไม่มีเหตุจำเป็นต้องใช้เป็นประจำ ควรหลีกเลี่ยงการเก็บภาพบัตรประชาชนไว้ในอัลบั้มภาพทั่วไป และหากจำเป็นต้องจัดเก็บจริง ควรใช้พื้นที่ที่มีการป้องกันด้วยรหัสผ่านหรือการเข้ารหัสเพิ่มเติม

2. รูปบัตรเครดิตหรือบัตรเดบิต

อีกภาพที่ไม่ควรเก็บไว้อย่างเปิดเผย คือภาพบัตรเครดิตหรือบัตรเดบิต โดยเฉพาะภาพที่เห็นข้อมูลครบทั้งด้านหน้าและด้านหลัง เช่น หมายเลขบัตร ชื่อผู้ถือบัตร วันหมดอายุ และรหัสความปลอดภัย

ข้อมูลเหล่านี้อาจถูกนำไปใช้พยายามทำธุรกรรมออนไลน์ หรือประกอบการหลอกลวงรูปแบบอื่นได้ หากจำเป็นต้องจดจำเลขบัญชีหรือข้อมูลสำหรับรับเงิน ควรใช้ช่องทางของแอปธนาคารหรือบันทึกเฉพาะข้อมูลที่จำเป็นแทนการถ่ายบัตรทั้งใบ

3. รูปใบขับขี่

ใบขับขี่ก็เป็นเอกสารที่มีข้อมูลส่วนบุคคลหลายรายการ เช่น ชื่อ-นามสกุล เลขประจำตัว ที่อยู่ หรือข้อมูลเกี่ยวกับใบอนุญาต การถ่ายเก็บไว้ในเครื่องจึงมีความเสี่ยงในลักษณะเดียวกับบัตรประชาชน

หากภาพหลุดออกไป อาจถูกใช้ประกอบการปลอมแปลงเอกสาร สวมรอยตัวตน หรือสร้างข้อมูลเท็จเพื่อหลอกบุคคลอื่นได้ ดังนั้น หากไม่มีความจำเป็นก็ควรหลีกเลี่ยงการเก็บภาพใบขับขี่ไว้ในแกลเลอรีทั่วไป

4. รูปรหัสผ่านหรือภาพหน้าจอที่มีรหัสผ่าน

บางคนกลัวลืมรหัสผ่าน จึงใช้วิธีแคปหน้าจอหรือเขียนรหัสไว้ในโน้ตแล้วถ่ายเก็บในมือถือ วิธีนี้แม้สะดวก แต่ถือว่าเสี่ยงมาก เพราะหากใครเข้าถึงคลังภาพได้ ก็อาจเห็นรหัสสำคัญได้ทันที

ความเสี่ยงยิ่งสูงขึ้นหากเป็นรหัสผ่านของอีเมล โซเชียลมีเดีย แอปธนาคาร หรือบัญชีที่ใช้กู้คืนบริการอื่นๆ เพราะเมื่อบัญชีหลักถูกยึด ผู้ไม่หวังดีอาจไล่เข้าถึงบัญชีอื่นต่อได้อีกหลายรายการ

ทางเลือกที่เหมาะสมกว่าคือใช้โปรแกรมจัดการรหัสผ่านที่เชื่อถือได้ และเปิดใช้การยืนยันตัวตนแบบหลายขั้นตอนเมื่อบริการนั้นรองรับ

5. รูปที่เห็นบ้านและที่อยู่ชัดเจน

ภาพหน้าบ้าน เลขที่บ้าน ป้ายชื่อหมู่บ้าน หรือข้อมูลที่ช่วยระบุตำแหน่งที่อยู่อาศัยได้ อาจดูเป็นภาพธรรมดา แต่ควรระวังทั้งการเก็บและการแชร์ โดยเฉพาะหากมีข้อมูลอื่นประกอบ เช่น ตารางเดินทางหรือช่วงเวลาที่ไม่มีใครอยู่บ้าน

ข้อมูลเหล่านี้อาจช่วยให้คนที่มีเจตนาไม่ดีรู้ตำแหน่งหรือพฤติกรรมของเจ้าของบ้านได้มากขึ้น ก่อนแชร์ภาพลงโซเชียลจึงควรสังเกตฉากหลังและรายละเอียดเล็กๆ ที่อาจเปิดเผยที่อยู่โดยไม่ตั้งใจ

6. ภาพแชตหรือข้อความที่มีข้อมูลละเอียดอ่อน

การแคปข้อความสนทนาเก็บไว้อาจเป็นเรื่องปกติ แต่บางภาพอาจมีข้อมูลที่ไม่ควรหลุดออกไป เช่น เลขบัญชี ข้อมูลการเงิน ข้อมูลส่วนตัว เอกสาร หรือบทสนทนาที่เป็นความลับ

หากมือถือหรือบัญชีเก็บภาพถูกเข้าถึง ภาพเหล่านี้อาจถูกนำไปใช้หลอกลวง แอบอ้าง หรือสร้างความเสียหายต่อเจ้าของข้อมูลและบุคคลที่อยู่ในบทสนทนาได้

ภาพที่ไม่มีความจำเป็นต้องเก็บแล้วควรลบออก และควรตรวจสอบด้วยว่าไฟล์ถูกสำรองขึ้นบริการคลาวด์โดยอัตโนมัติหรือไม่

7. ภาพ Screenshots เก่าๆ ที่ไม่เคยกลับไปลบ

โฟลเดอร์ Screenshots เป็นหนึ่งในจุดที่หลายคนมองข้าม เพราะมักถ่ายไว้ชั่วคราวแล้วปล่อยค้างอยู่เป็นเดือนหรือเป็นปี ภายในอาจมีตั้งแต่ใบเสร็จ อีเมล ข้อมูลการจอง ไปจนถึงข้อมูลเกี่ยวกับบัญชีและธุรกรรมต่างๆ

โดยเฉพาะภาพหน้าจอที่มี OTP รหัสยืนยัน ลิงก์เข้าสู่ระบบ หรือข้อมูลการเงิน เมื่อหมดความจำเป็นแล้วไม่ควรเก็บทิ้งไว้ แม้ OTP หลายประเภทจะหมดอายุในเวลาไม่นาน แต่ภาพอาจยังเปิดเผยข้อมูลอื่นที่ช่วยให้มิจฉาชีพนำไปใช้ประกอบการหลอกลวงได้

ลบจากแกลเลอรีอย่างเดียว อาจยังไม่หายทันที

อีกเรื่องที่ควรรู้คือ การกดลบภาพจากโทรศัพท์ไม่ได้หมายความว่าไฟล์จะหายไปทันทีเสมอ เพราะสมาร์ตโฟนและบริการเก็บภาพจำนวนมากมีโฟลเดอร์ “ถังขยะ” หรือ “Recently Deleted” ซึ่งจะเก็บไฟล์ไว้อีกระยะหนึ่งก่อนลบถาวร

หากเป็นภาพที่มีข้อมูลสำคัญ ควรตรวจสอบถังขยะและบริการสำรองภาพบนคลาวด์ด้วย รวมถึงดูว่าภาพถูกซิงก์ไปยังอุปกรณ์เครื่องอื่นหรือไม่

ทำอย่างไรถ้าจำเป็นต้องเก็บเอกสารในมือถือ?

บางครั้งการมีสำเนาเอกสารในโทรศัพท์ก็จำเป็นต่อการทำงานหรือการเดินทาง หากต้องเก็บจริง ควรหลีกเลี่ยงการวางไว้ในอัลบั้มภาพทั่วไป และเลือกใช้พื้นที่ที่มีการล็อกด้วยรหัสผ่าน ไบโอเมตริก หรือระบบเข้ารหัสแทน

นอกจากนี้ ควรตั้งรหัสล็อกหน้าจอที่คาดเดายาก เปิดระบบติดตามและลบข้อมูลจากระยะไกล รวมถึงเปิดการยืนยันตัวตนหลายขั้นตอนให้กับบัญชีสำคัญ เพื่อลดความเสียหายหากโทรศัพท์สูญหายหรือบัญชีถูกเข้าถึง

สรุป 7 รูปที่ควรเช็กในมือถือ

รูปบัตรประชาชน บัตรเครดิตหรือเดบิต ใบขับขี่ รหัสผ่าน ที่อยู่บ้าน แชตส่วนตัว และ Screenshots ที่มีข้อมูลสำคัญ เป็นประเภทภาพที่ไม่ควรเก็บไว้อย่างเปิดเผยในมือถือโดยไม่มีเหตุจำเป็น เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยงด้านข้อมูลส่วนบุคคลและการเงินหากอุปกรณ์หรือบัญชีถูกเข้าถึง

ลองสละเวลาสักไม่กี่นาทีเปิดแกลเลอรีตรวจสอบภาพเก่าๆ ลบสิ่งที่หมดความจำเป็น และจัดเก็บข้อมูลสำคัญให้ปลอดภัยกว่าเดิม เพราะบางครั้งข้อมูลที่มิจฉาชีพต้องการ อาจไม่ได้ซ่อนอยู่ในแอปธนาคาร แต่อยู่ใน “รูปภาพ” ที่เราเก็บลืมไว้เอง